Bệnh Giời Leo Có Lây Không? Cách Điều Trị Nhanh Khỏi

Giời leo là căn bệnh khá là phổ biến trong dân gian được ông bà ta truyền tai nhau từ rất lâu, bệnh gây ra sự khó chịu trong sinh hoạt làm việc hằng ngày, bạn đã hiểu hết về loại bệnh này chưa.

Bác Sĩ Lee sẽ cùng đọc giả giải đáp các thắc mắc bệnh giời leo là gì? Bệnh giời leo có lấy không và nguy hiểm ra sao? Làm sao nhanh khỏi điều trị thế nào để không để lại sẹo biến chứng.

Bệnh Giời Leo Là Gì?

Giời leo còn được biết với tên khoa học bệnh zona viêm dây thần kinh do virus nhóm Herpes gây ra, viêm da dị ứng bởi acid photpho hữu cơ khi tiếp xúc với bọ giời hoặc các loại côn trùng có độc tính, ví dụ như kiến ba khoang, sâu ban miêu.

Bệnh có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trên cơ thể con người nhưng thường gặp nhất là ở vùng liên sườn, gần tai và đùi trong hay ở bụng, cổ, vai, mặt, lưng, nhưng nguy hiểm và khó điều trị nhất là ở hố mắt hoặc vùng kín.

Biểu hiên bệnh giời leo xuất hiện những mảng phát ban bóng nước, liệt cơ mặt và giảm thính giác. Khi bị bệnh, virus gây bệnh  tấn công vào thần kinh tai, lưỡi và mặt.

Ramsay Hunt – tên gọi khác của bệnh giời leo vùng tai, bạn cần điều trị kịp thời để giảm nguy cơ xảy ra các biến chứng như yếu cơ mặt vĩnh viễn và điếc.

Một Số Hình Ảnh Bệnh Giời Leo

Nhận biết bệnh giời leo bằng cách xem vết thương để lại những vệt dài mụn nhỏ li ti, có nước rất đau rát, khó chịu và rất dễ lây lan qua tiếp xúc thông thường.

Bệnh giời leo hay bị nhầm lẫn với các bệnh có biểu hiện tương tự, do đó bạn phải quan sát kỹ vùng da đang bị bệnh.

Bệnh giời leo ở môi

 

Bệnh giời leo ở miệng

 

                                                 

Bệnh giời leo ở cổ

 

Bệnh giời leo ở mắt

 

                          Giời leo ở mắt hoặc hóc mắt khá nguy hiểm khó điều trị

Bệnh giời leo ở vùng kín

 

                    Hình ảnh bệnh giời leo xuất hiện ở vùng kín

Nguyên Nhân Bệnh Giời Leo

Bệnh giời leo gây ra bởi cùng một loại virus gây ra bệnh thủy đậu. Khi bạn đã hồi phục sau khi bị thủy đậu, virus vẫn còn tồn tại trong dây thần kinh của bạn trong nhiều năm.

Virus này được tái kích hoạt khi hệ miễn dịch của cơ thể yếu đi, gây nên bệnh zona, đặc trưng bởi phát ban bóng nước gây đau

Nhiều người thường truyền miệng rằng bị giời leo là do con giời leo gây ra, tuy nhiên đây là một thông tin không chính xác.

Khi virus bệnh hoạt động trở lại rồi cùng lúc bạn quá mệt mỏi và căng thẳng trong thời gian dài, sẽ khiến cho sức đề kháng của cơ thể bị giảm sút, lại gặp đúng thời tiết ẩm thấp. Tạo điều kiện cho bệnh giời leo tấn công.

Bệnh Giời Leo Có Lây Không?

Giời leo là một bệnh không lây lan. Tuy nhiên, ai chưa bị thủy đậu hoặc chưa chủng ngừa thủy đậu sẽ có khả năng nhiễm bệnh thủy đậu khi tiếp xúc với người bị bệnh giời leo.

Bệnh Giời Leo Có Nguy Hiểm Không Và Biến Chứng ?

Bấy lâu nay người ta vẫn thường nhầm lẫn giời leo và zona là hai loại bệnh khác nhau nhưng thực ra đây là hai tên gọi của cùng một loại bệnh.

Ước tính cứ 10 người bị bệnh thủy đậu sẽ có một người phát bệnh giời leo sau 50 tuổi. Thông thường bệnh này chỉ xuất hiện một lần trong đời, không quá nguy hiểm.

Bệnh giời leo nguy hiểm

Bệnh sẽ rất nguy hiểm khi xuất hiện ở tai, sau đó lan ra vùng mặt , siêu vi có thể tấn công dây thần kinh số 7 gây liệt mặt nặng nề, khó hồi phục, lan lên trán, đôi khi lan vào mắt, siêu vi tấn công vào nhánh mắt của dây thần kinh sọ não số 5 làm giảm hoặc mất thị lực hoàn toàn.

Bệnh giời leo ít nguy hiểm đến người bệnh

Theo BS Minh, nếu người bị bệnh không bị nhiễm trùng hoặc miễn dịch bình thường thì sẽ lành và để lại vết sẹo mất sắc tố, nhanh chóng trong vài ngày là khỏi.

Trường hợp mụn nước vỡ do để lâu không chữa trị thì dễ bị nhiễm thêm vi trùng khác, nếu giời leo ở mắt sẽ bị sẹo giác mạc, thiên đầu thống hoặc bọng mủ.

Bệnh giời leo kiêng ăn gì để nhanh khỏi hơn?

Kiêng ăn thực phẩm giàu arginine

Arginine là loại axit amin có tham gia vào quá trình tạo ra ure ở gan, điều hòa nồng độ amoniac trong máu.

Làm thúc đẩy sự phát triển của virus gây ra bệnh giời leo, khiến cho tình trạng bệnh càng nặng hơn.

Thường có trong protein của các loại sinh vật sống: gà tây 19 gram Arginin, sườn lợn 14g Arginine, thịt gà 9 gram arginine, hạt bí 200 gram hạt bí có chứa đến 7gram Arginine, đậu nành, tảo Spirulina.

Kiêng ăn ngũ cốc tinh chế

Nhóm thực phẩm này có thành phần tự nhiên tuy nhiên đã bị thay đổi sau khi trải qua quá trình chiết tách, tinh luyện, xử lý.

Đây là loại thực phẩm bác sĩ khuyến cáo không nên sử dụng khi bị giời leo vì có chứa hàm lượng đường cao làm máu tăng đường gây rối loạn điện giải, gia tăng tỷ lệ vết thương nhiễm trùng, làm chậm quá trình hồi phục da

Kiêng đồ uống chứa cồn

Loại đồ uống có hại cho sức khỏe của chúng ta và còn làm suy giảm sức đề kháng, bệnh lâu hồi phục và có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm

Nhóm thực phẩm chế biến sẵn

Thực phẩm bổ sung để bệnh giời leo nhanh khỏi

Vitamin C: giúp tăng cường sức đề kháng, hệ miễn dịch, chống oxy hóa tốt cho bệnh nhân giời leo, thường có trong rau quả có màu xanh lá, các loại trái cây cam, bưởi, quýt, dâu tây.

Thưc ăn giàu kẽm: kích hoạt và kháng bệnh cho tế bào bên trong cơ thể. Giúp cơ thể kháng viêm, điều trị bệnh giời leo, rút ngắn thời gian lành bệnh, có trong  thịt bò đỏ, hải sản tôm cua, thịt heo nạc

Thực phẩm chứa nhiều lysine: giúp cơ thể hấp thụ canxi, tổng hợp các hormone, enzym, kháng thể và phục hồi chấn thương.

Các loại thực phẩm giàu lysine giúp vùng da bị giời leo nhanh lành, có tác dụng kháng viêm, hạn chế sự phát triển của virus gây bệnh.

Tỏi: chứa allicin điều trị nhiễm trùng, kháng khuẩn, làm dịu các mụn bỏng

Cách Trị Bệnh Giời Leo Hiệu Quả Nhất

Cách trị bệnh giời leo giai đoạn mới sớm

Sử dụng thuốc kháng virus phát triển mạnh: dùng cho Acyclovir là 30mg/kg cân nặng, dùng trong 7 – 10 ngày kết hợp Acyclovir pomad thoa 3 lần trong ngày

Dùng thuốc giảm đau: Paracetamol + Codein, nếu chưa đỡ khỏi bệnh thì dùng Tegretol 200mg uống 1 viên sáng và 1 viên chiều; hoặc Lyrica, uống 1 viên sáng hay chiều.

Thoa dung dịch Eosine hay Milian chống nhiễm trùng khi mụn rỉ dịch. Uống đa sinh tố như Béroca, Synervit, Nevramin… tăng sức kháng

Điều trị bệnh giời leo sau di chứng

Carbamazepin

Paracetamol, Aspirin. Nhưng đối Carbamazepin với tên thương mại là Tegretol có tác dụng rất tốt, giảm đau cảm giác rát bỏng, đau nhói giật từng cơn, thuốc thường dùng cho người lớn với liều 200 – 600mg/ngày (1 – 3 viên).

TENS : kích thích điện thần kinh qua da – Transcutaneous Electrical Neuro Stimulation.

tác dụng nhờ tác động hoạt hóa những sợi A là những sợi không dẫn truyền đau để ức chế các sợi A, và C, những sợi dẫn truyền xung động cảm giác, từ đó làm giảm hoặc mất cảm giác đau.

Máy thường được sử dụng là máy Endomed 982 được sản xuất từ Hà Lan, được đặt các bảng điện cực với dòng Bi- asymm vào vùng đau do giời leo gây nên, khi máy hoạt động sẽ kích hoạt những dị cảm tại chỗ như kim châm, với thời gian điều trị 25 – 30 phút/lần x 2 lần/ngày/ trong 7 – 10 ngày.

Thay đổi thói quen sinh hoạt hạn chế diễn tiến bệnh

Giữ sạch vùng da bị phát ban. Dùng băng ẩm, mát đè lên vùng phát ban để giảm đau.

Uống thuốc giảm đau không kê đơn hoặc thuốc kháng viêm, chẳng hạn như ibuprofen (Advil, Motrin B…).

Dùng thuốc nhỏ mắt dưỡng ẩm suốt cả ngày nếu mắt bạn bắt đầu bị khô. Vào buổi tối, bôi thuốc mỡ vào mắt và dán mi mắt cho đóng lại hoặc mang miếng che mắt.

Chích ngừa thủy đậu cho trẻ. Không dùng chung dụng cụ ăn uống, đồ vật cá nhân với người nhiễm bệnh. Không tiếp xúc trực tiếp với các chất dịch từ cơ thể người nhiễm bệnh

Khử trùng các vật dụng gia đình mà người nhiễm bệnh từng sử dụng để hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm.

Cách chữa bệnh giời leo bằng đậu xanh

Bác Sĩ Lee chia sẻ mẹo hay chữa giời leo bằng đậu xanh tại nhà

Được biết đậu xanh giúp nhiệt, thanh nhiệt giải độc, điều hòa ngũ tạng và bớt sưng phù, không chứa độc tính và có công dụng giải nhiệt độc, thường được sử dụng để chữa ung nhọt, cách chữa giời leo bằng đậu xanh giúp cải thiện tình trạng tổn thương và giảm cơn ngứa do bệnh gây nên

Đầu tiên, lựa chọn một nắm hạt đậu xanh chắc đem rửa sạch rồi xay nhuyễn hoặc giã nát và đemrộn với ít nước gạo, đắp hỗn hợp này lên vùng da bị bệnh và chờ khoảng 30 phút rồi vệ sinh lại bằng nước sạch.

Với cách chữa giời leo bằng đậu xanh này, bệnh nhân nên thực hiện thường xuyên 2 – 3 lần mỗi tuần và áp dụng đều đặn cho đến khi các mảng giời leo khô lại và khỏi hoàn toàn thì ngưng.

Ngoài cách làm này, để đỡ mất thời gian và công sức hơn, người bệnh có thể nhai nhuyễn đậu xanh và đắp lên vùng da bị tổn thương.

Cách trị giời leo an toàn nhất

Chữa trị giời leo bắt đầu bằng chẩn đoán đúng vì một số trường hợp bệnh nhân có thể nghĩ mình bị đau nhức thần kinh, dẫn đến chẩn đoán chậm, và có thể có biến chứng. Chữa trị đúng và sớm giúp giảm thiểu lây lan, triệu chứng, và các biến chứng về sau

Các thuốc hiện nay dùng để chữa giời leo được dùng kết hợp với nhau:

  • Thuốc kháng virus: Acyclovir (Zovirax), Famciclovir, hay Valacyclovir (Valtrex)
  • Thuốc giảm đau thần kinh như Gabapentin (Neurontin) hay Pregabalin (Lyrica)
  • Thuốc chống động kinh hay chống trầm cảm
  • Thuốc xức có thể giảm đau nhức như Capsaicin hay Lidocaine
  • Thuốc bôi giảm ngứa như kem Steroid, Triamcinolone

Bệnh giời leo thường kéo dài từ 2 đến 6 tuần, trong đó những ngày đầu tiên rất quan trọng trong việc chẩn đoán đúng và dùng thuốc.

Cách trị bệnh giời leo cho trẻ an toàn

  • Chỉ cần phát hiện sớm và điều trị kịp thời, đúng cách sẽ không quá nguy hiểm
  • Hạn chế tiếp xúc với anh chị em trong nhà để đề phòng lây bệnh
  • Cho trẻ uống nhiều nước, bổ sung thêm nước trái cây
  • Ăn uống đủ chất để tăng sức đề kháng
  • Nếu dùng kem bôi trực tiếp trên da của trẻ cần tham vấn bác sĩ trước
  • Khi điều trị tại nhà không giảm được nên đưa trẻ đến gặp các bác sĩ chuyên khoa.

Tuy nhiên, cách làm này nên hạn chế sử dụng vì vi khuẩn có trong nước bọt có thể làm tăng nguy cơ bội nhiễm.

Bệnh Giời Leo Có Chết Không

Giời leo là bệnh lý tương đối lành tính, thường sẽ không phát sinh các vấn đề quá nguy hiểm nếu điều trị sớm và đúng cách.

Tuy nhiên, nếu chậm trễ trong phát hiện và điều trị thì bệnh có thể gây ra các biến chứng khó lường.
Không sớm khắc phục, virus Varicella zoster sẽ phát triển rất nhanh.

Điều này khiến cho các tổn thương da lan rộng, có thể gây xuất huyết, hoại tử do nhiễm trùng.

Bên cạnh đó, virus phát triển còn gây tổn thương dây thần kinh. Lúc này, chức năng dẫn truyền cảm giác của dây thần kinh sẽ giảm sút nhanh chóng.

Nhiều trường hợp điều trị không đúng cách, người bệnh có thể gặp các biến chứng nguy hiểm như viêm màng não, viêm tụy cắt ngang…

Sẽ nguy hiểm hơn khi bệnh khởi phát ở vùng mắt – một vị trí nhạy cảm và rất dễ tổn thương. Virus có thể sẽ dễ dàng tấn công các dây thần kinh thị giác, kết mạc, giác mạc và làm phát sinh các biến chứng nguy hiểm.

Phải kể đến là giảm thị lực, viêm loét giác mạc, sẹo giác mạc, bội nhiễm, hoại tử giác mạc và thậm chí là mù lòa.

Bệnh Giời Leo Kiêng Ăn Gì

Dưới đây là một số loại thực phẩm người bị giời leo cần kiêng ăn để hạn chế sử phát triển của virus gây bệnh, rút ngắn thời gian lành bệnh:

Kiêng ăn thực phẩm giàu arginine

Đây là thành phần có trong protein của các loại sinh vật sống. Dưới đây là một số loại thực phẩm giàu arginie mà bạn cần tránh:

Gà tây: trong mỗi phần ức gà tây có chứa đến 19 gram Arginine, bạn nên tránh sử dụng trong bữa ăn

Sườn lợn: trong mỗi miếng sườn heo có chứa đến 14g Arginine hoàn toàn không có lợi cho những người mắc bệnh giời leo.

Thịt gà: trong một miếng ức gà có chứa đến 9 gram arginine

Hạt bí: Trong 200 gram hạt bí có chứa đến 7gram Arginine

Đậu nành: 1 chén đậu nành rang có chứa khoảng 4.6 gram arginine

Tảo Spirulina: Cứ mỗi chén tảo có chứa đến 4.6g Arginine, không tốt cho người mắc zona

Bệnh Giời Leo Có Kiêng Nước Không

Nhắc đến việc kiêng cữ khi bị giời leo, có không ít người cho rằng người bệnh nên kiêng nước để tránh làm bệnh lây lan, nhiễm trùng.

Chính vì vậy mà nhiều bệnh nhân không giám lau rửa tổn thương, thậm chí kiêng hẳn việc tắm gội hàng ngày. Thế nhưng đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm.

Việc kiêng nước, kiêng tắm không những chẳng mang lại lợi ích gì cho người bệnh mà ngược lại, nó còn khiến da gặp nhiều biến chứng nguy hiểm do không được làm sạch.

Chính vì vậy, công tác vệ sinh da, tắm rửa hàng ngày khi bị giời leo nên được ưu tiên hàng đầu. Khi tắm rửa cho con, bạn cần chú ý một số vấn đề sau:

Chỉ nên dùng nước sạch để tắm, tránh dùng xà bông

Dùng khăn mềm nhúng nước và lau chùi vùng da bị bệnh nhẹ nhàng để không làm bé bị đau và gây tổn thương da.

Tuyệt đối không được kỳ cọ mạnh khiến mụn nước bị vỡ ra.

Sau khi tắm xong nên thấm khô da và bôi thuốc sát trùng ở khu vực tổn thương.

Bệnh Giời Leo Có Thể Lây Cho Người Khác

Bệnh nhân đang mắc bệnh giời leo có thể lây cho người khác do tiếp xúc trực tiếp. Các mụn nước khi vỡ có thể chứa virus và khiến cho bệnh lây nhiễm cho người khác.

Tuy nhiên, bệnh nhân bị nhiễm virus này sẽ bị bệnh thủy đậu chứ không phải bệnh giời leo.

Vì vậy, bệnh nhân mắc bệnh giời leo nên tránh tiếp xúc với người khác trong lúc đang bệnh. Khi các vết mẩn lành hẳn thì khả năng lây nhiễm sẽ ít đi.

Ai Dễ Bị Mắc Bệnh Giời Leo?

Nhìn chung, những ai đã từng mắc bệnh thủy đậu hay nhiễm virus Varicella-Zoster đều có thể bùng phát giời leo.

Đa số người lớn tuổi tại Mỹ đều đã bị nhiễm virus này trước khi chúng ta có vaccine ngừa thủy đậu cho trẻ em vào năm 1995.

Các yếu tố khiến cho bệnh nhân dễ có bệnh thủy đậu bao gồm:

Người lớn tuổi (trên 50 tuổi, như xe Lexus trên 100,000 miles), lúc này hệ miễn dịch bắt đầu yếu đi và khả năng đối phó nhiễm trùng không còn chính xác như lúc trẻ

Bệnh nhân có những bệnh mãn tính làm yếu hệ miễn dịch như bệnh HIV/ các bệnh tự miễn, bệnh ung thư, bệnh tiểu đường, cao huyết áp, bệnh phổi

Bệnh nhân đang được chữa trị ung thư hay hoặc bệnh nhân đang dùng các thuốc ức chế hệ miễn dịch thường xuyên như Steroid hay các thuốc DMARDs (chữa các bệnh tự miễn)

Stress cũng có thể ảnh hưởng đến rủi ro mắc giời leo do tác động lên hệ miễn dịch, dựa trên nhiều nghiên cứu tổng hợp gần đây.

Vì vậy, kiểm soát stress bằng tập thể dục và chế độ ăn uống lành mạnh cũng có thể giảm rủi ro mắc giời leo
Các triệu chứng của giời leo thường chỉ xuất hiện một bên cơ thể và có thể khiến nhầm lẫn với các bệnh khác:

Đau nhức hay đau tê tê có thể là triệu chứng đầu tiên của giời leo, có cả trước khi da bị nổi mẩn đỏ.

Bệnh nhân có thể bị đau nhức rất nặng từng cơn kèm theo đau tê tê. Nếu đau nhức ở vùng gần tim hay sau lưng bệnh nhân có thể nghĩ rằng mình bị lên cơn đau tim hay viêm thận.

Vùng da trên cơ thể trở nên nhạy cảm, dễ bị đau hay tê, và ngứa với các đụng chạm nhẹ. Vùng mặt có thể sưng đỏ, mí mắt bị sưng viêm một bên, và thị lực bị giảm hay mờ đi

Từng chùm mẩn đỏ xuất hiện sau khi da bị tê hay đau nhức, có thể có nước, vỡ ra, và lành ở nhiều dạng khác nhau

Một số bệnh nhân có thể bị sốt nhẹ, nhức đầu, nhạy cảm với ánh sáng, và mệt mỏi

Biến Chứng Của Bệnh Giời Leo

Tuy rằng bệnh giời leo không gây ra chết người nhưng bệnh có thể để lại những hậu quả rất nguy hiểm. Dưới đây là các biến chứng thường gặp:

Đau thần kinh mạn tính sau khi hết nổi mẩn trên da. Sau khi các mụn nước lành hẳn và vùng da đã trở lại bình thường, bệnh nhân vẫn còn đau nhức buốt tê tê vùng đã bị giời leo.

Thường là do dây thần kinh vùng này bị viêm dẫn đến tổn thương lâu dài.

Bệnh nhân có thể cần phải uống kháng viêm thần kinh lâu dài, tập vật lý trị liệu, và chữa các bệnh mãn tính khác có liên quan (như tiểu đường) để giúp dây thần kinh hồi phục nhanh hơn

Mù mắt là một biến chứng phức tạp khi giời leo ảnh hưởng đến dây thần kinh thị giác và xảy ra trên vùng mặt gần mắt.

Thường bệnh nhân sẽ cảm giác đau nhức mắt kèm theo nổi mẩn. Bệnh nhân cần được chuyển qua BS chuyên khoa mắt gấp nếu bất kỳ có dấu hiệu nào liên quan đến mắt.

Tổn thương lâu dài các vùng dây thần kinh khác ví dụ như mất cảm giác trên da (nếu dây thần kinh cảm giác da), mất cân bằng hay mất thính giác (nếu như dây thần kinh thính giác bị tổn thương)

Nhiễm trùng da do vùng da bị lở loét, có thể bị nặng hơn với các bệnh mãn tính về da như viêm da cơ địa hay bệnh vảy nến.

Làm Sao Ngăn Ngừa Giời Leo?

Do bệnh giời leo xảy có thể xày ra khi hệ miễn dịch chúng ta yếu hoặc thay đổi nên cách ngăn ngừa tốt nhất là giữ hệ miễn dịch khỏe mạnh bằng cách chữa hẳn các bệnh mãn tính hay dùng vaccine

Có 2 loại vaccine để ngăn ngừa giời leo: Shingrix và Zostavax. Năm 2017, FDA cấp phép sử dựng cho Shingrix và vacine này được xem là tốt hơn Zostavax.

Các nghiên cứu chỉ ra Shingrix có thể giúp ngăn ngừa giời leo hơn 5 năm, đặc biệt là có thể giảm được các biến chứng nguy hiểm như viêm đau dây thần kinh hay mù mắt ngay cả khi bệnh nhân bị giời leo Shingrix là vaccine làm một phần của virus (không phải virus sống), được chích làm 2 mũi, cách nhau từ 2 đến 6 tháng. Shingrix được chích cho bệnh nhân trên 50 tuổi.

Zostavax là virus sống (virus đã bị làm yếu) và dần dần ít được dùng tại Mỹ mặc dù cũng có tác dụng ngăn ngừa giời leo trong khoảng 5 năm. Hiện nay bệnh nhân tại Mỹ không còn chích Zostavax

Cả hai vaccine đều có thể có tác dụng phụ là viêm hay đau vùng chích. Vì vậy, việc chích ngừa thêm những mũi khác sau 2 mũi Shingrix có thể không cần thiết.

Quý vị nên thảo luận với BS để đánh gía về hệ miễn dịch của mình và từ đó xem có cần chích thêm không

Tóm Lại Về Bệnh Giòi Leo

Bệnh giời leo thường hay gặp ở người lớn tuổi như các mụn nước và đau nhức thần kinh.

Chữa trị giời leo càng sớm càng tốt để giảm thiểu các biến chứng

Giảm stress, chữa hẳn các bệnh mãn tính, tập thể dục, ăn uống đều độ, và chích vaccine là cách tốt nhất để giảm rủi ro mắc giời leo