benh thoat vi dia dem
Bệnh

Bệnh Thoát Vị Đĩa Đệm Là Gì? Nguyên Nhân Triệu Chứng ?

Triệu chứng bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống lưng khiến người bệnh phải nằm ở một tư thế để giảm cảm giác đau nhức

Thoát vị đĩa đệm là một căn bệnh khá phổ biến nhiều năm gần đây, nó không chỉ gây ra những cơn đau buốt cột sống cực kỳ khó chịu mà còn có thể để lại nhiều hệ lụy nếu không được chữa trị kịp thời.

Bác Sĩ Lee sẽ chia sẻ tất tần tật thông tin về bệnh thoát vị đĩa đệm là gì ? nguyên nhân thoát vị đĩa đệm, dấu hiệu triệu chứng, thoát vị đĩa đệm nên ăn gì để cải thiện sức khỏe, các bài thuốc chữa trị thoát vị đĩa đệm.

Thoát Vị Đĩa Đệm Là Gì?

Bình thường cột sống có 23 đĩa đệm (bao gồm 5 cổ, 11 lưng , 4 thắt lưng, 3 chuyển đoạn). Đĩa đệm nằm giữa các đốt sống với hình thấu kính lồi hai mặt, gồm nhân nhầy, vòng sợi và mâm sụn.

Nhờ có khả năng chun giãn của vòng sợi và dịch chuyển sinh lý của nhân nhầy mà đĩa đệm có tính thích ứng, đàn hồi cao, giúp cột sống tránh được những chấn động mạnh.

Thoát vị đãi đệm xảy ra khi các chấn động diễn ra quá thường xuyên làm cột sống có thể bị tổn thương, đĩa đệm bị chèn ép quá mức khiến bao xơ nứt rách, nhân nhầy theo đó thoát ra ngoài.

Thoát vị đĩa đệm – một trong những bệnh lý xương khớp nguy hiểm nhất hiện nay, thường gặp bởi những người trung niên, người lao động nặng, người làm việc ngồi nhiều, thừa cân.

Họ phải chịu những cơn đau, nguy hiểm hơn nữa là biến chứng rối loạn cảm giác, rối loạn cơ thắt, teo chân tay… thậm chí là liệt hoàn toàn.

Thoát vị đĩa đệm tiếng anh bệnh học

Tên tiếng anh của thoát vị đĩa đệm là Herniated Disc, một số dịch thuật y học liên quan gồm

  • Disc đĩa đệm
  • Annulus fibrosus bao xơ
  • Nucleus pulposus nhân nhầy
  • Spinal cord tủy sống
  • Spine cột sống
  • Ponytail Syndrome Hội chứng đuôi ngựa
  • Nerve root rễ thần kinh
  • Nerve pain đau thần kinh
  • Leg pain đau chân
  • Slipped disc trượt đĩa
  • Herniated disc at lumbar segment 5 and sacral segment 1 (L5-S1): TVDD L5 – S1
  • Herniated disc at lumbar segment 4 and 5 (L4-L5): TVDD thắt lưng L4 – L5
  • Neck Herniated Disc: TVDD cột sống cổ
  • Lumbar Herniated Disc : TVDD cột sống thắt lung

Nguyên Nhân Thoát Vị Đĩa Đệm

Đĩa đệm bị thoát vị theo cuốn sách của GS.TS Hồ Hữu Lương Nhà xuất bản Y học,  có thể xuất phát từ một hoặc nhiều nguyên nhân sau.

+ Đặc thù nghề nghiệp với những đối tượng phải làm việc trong tư thế gò bó, quá ưỡn, quá gù hoặc vận động quá giới hạn sinh lý của cột sống như lái xe, công nhân khuân vác, thợ may, thợ quét vôi, nha sĩ, dân văn phòng .

+ Vận động làm việc thể thao nặng gây nên chấn thương ở cột sống thắt lưng hoặc do tai nạn

+ Rách đĩa đệm cho lực tác dụng mạnh

+ Do tuổi tác: ở độ tuổi 30 – 50 tuổi hay gặp, làm vòng sụn nằm ở bên ngoài đĩa đệm bị xơ hóa khiến cho nhân nhầy của đĩa đệm bị khô, mất tính đàn hồi, khi đó nhân nhầy sẽ dễ dàng chui ra ngoài ống sống, gây chèn ép dây thần kinh ở vùng thắt lưng.

+ Sinh hoạt hằng ngày với các tư thế hoạt động sai cách khi đi, đứng, ngồi, nằm nghỉ ngơi khoa học

+ Yếu tố bệnh trong cơ thể tác động như viêm khớp, đau thần kinh tọa

+ Tính di truyền các đặc điểm cột sống yếu từ bố mẹ để lại

+ Bị gai cột sống – hiện tượng hình thành gai xương trên đốt sống. Các gai xương phát triển tới một kích thước lớn sẽ làm tăng nguy cơ gây thoát vị đĩa đệm.

+ Sinh hoạt không lành mạnh như lười vận động, ăn uống thiếu dinh dưỡng chất canxi, ăn nhiều dầu mỡ, hút thuốc, …

Triệu Chứng Bệnh Thoát Vị Đĩa Đệm

Thoát vị đĩa đệm có nhiều biểu hiện và triệu chứng đa dạng, tham khảo một số dấu hiệu mà Bác Sĩ Lee sưu tập bên dưới để nắm rõ tình trạng của bản thân mình:

  • Xuất hiện các cơn đau: khi thực hiện các hoạt động ngồi, đứng, nằm sấp, nằm nghiêng quá lâu, cúi người thấy đau.
  • Rối loạn cảm giác xuất hiện ở giai đoạn đầu của bệnh, lực tay chân giảm đi nhiều
  • Với cơn đau người bệnh gặp sẽ giảm khi nghỉ ngơi, ngược lại tăng nhanh hơn khi vận động, thỉnh thoảng sẽ xuất hiện những cảm giác tê nhức hoặc bỏng rát như bị những chiếc kim châm.
  • Một số nam giới còn bị rối loạn cương dương
  • Cơn đau còn gặp khi ho, hắt hơi hoặc cười nói lớn tiếng
  • Quá trình vận động khó khăn hơn lúc bê vác một vật nặng tác động trực tiếp đến vùng đĩa đệm thoát vị.
  • Tê bì chân, tay có thể xảy ra trong một số trường hợp.
  • Rối loạn đi vệ sinh đại – tiểu tiện: nhân nhầy chèn ép vào rễ dây thần kinh thắt lưng sẽ gây ra rối loạn cơ thắt và đại tiểu tiện không tự kiểm soát được
  • Teo cơ xảy ra ở bắp chân – bắp tay.
  • Không chú ý sẽ gây nên đau thần kinh tọa, cảm giác những cơn đau dọc từ thắt lưng xuống chân
  • Sụt cân, sốt, cơ thể mệt mỏi, chán ăn.

Các chẩn đoán thoát vị đĩa đệm

Chuẩn đoán lâm sàng

Giai đoạn đau cấp đau lưng sau khi có một chấn thương hoặc gắng sức. Mỗi khi có những gắng sức về sau, tình trạng đau lại tái phát. Vòng sợi lồi ra sau hoặc đĩa đệm lồi ra sau mà vòng sợi không tổn thương.

Giai đoạn chèn ép rễ: cơn đau lan xuống chân, đau khi đi, đứng, hắt hơi, rặn. Vòng sợi ở giai đoạn này đã bị đứt, một phần hoặc toàn bộ nhân nhầy tụt ra phía sau, gây ra chèn ép rễ

Chuẩn đoán cận lâm sàng

Chụp X quang quy ước kết quả cho thấy lệch vẹo cột sống, mất ưỡn cột sống, hẹp khoang gian đốt sống … có thể xác định vị trí thoát vị.

chụp Xquang quy ước còn giúp xác định thương tổn khác của cột sống như khuyết eo, mất vững cột sống, trượt đốt sống…

Chụp MRI

Sẽ biết xác định được vị trí, hình thái thoát vị, số tần thoát vị, phương phấp chuẩn đoán chính xác nhất bằng hình ảnh

Chụp cắt lớp vi tính kết hợp chụp bao rễ cản quang

Trường hợp không thể chụp cộng hưởng từ sẽ được chỉ định chụp cắt lớp vi tính kết hợp với chụp bao rễ cản quang. Kỹ thuật này cho phép xác định vị trí, mức độ thoát vị một cách chính xác với độ nhạy cao.

Bệnh Thoát Vị Đĩa Đệm Có Nguy Hiểm Không?

Thoát vị đĩa đệm không phải căn bệnh nan y, thế nhưng mức độ nguy hiểm của thoát vị đĩa đệm thực sự ám ảnh nhiều người, họ phải sống chung với bệnh chịu đựng các cơn đau, làm xáo trộn hoàn toàn cuộc sống của bệnh nhân.

Khả năng vận động giảm sút rõ rệt, tất cả các động tác tưởng bình thường nhưng gây ra cơn đau, Rối loạn cảm giác: tương ứng với rễ thần kinh bị tổn thương sẽ có những vùng da bị ảnh hưởng.

Không thể kiểm soát tình trạng tiểu tiện của mình, tiểu ra quần một cách không tự chủ và vào bất cứ lúc nào

Biến chứng nguy hiểm nhất là liệt hoàn toàn, rồi người bệnh mất khả năng đi lại, mọi sinh hoạt ăn uống, tắm rửa di chuyển phụ thuộc hoàn toàn vào người thân.

Các Cách Chữa Điều Trị Trị Bệnh Thoát Vị Đĩa Đệm

Có nhiều cách chữa thoát vị đĩa đệm, cùng Bác Sĩ Lee tham khảo bên dưới

Thoát vị đĩa đệm uống thuốc gì?

  • Các bác sĩ sẽ chỉ định cho bệnh nhân sử dụng các loại thuốc
  • Thuốc giảm đau: paracetamol, meloxicam…
  • Thuốc kháng viêm không steroid: các loại thuốc như ibuprofen, naproxen…
  • Thuốc giãn cơ: ví dụ như myonal, decontractyl…
  • Nhóm các loại vitamin và omega 3…

Chữa thoát vị đĩa đệm bằng Đông y

Đu đủ rượu gừng: Nhồi gừng, ngải cứu và rượu trắng vào bên trong quả đu đủ xanh, sau đó nướng lên cho đến khi chín mềm.

Cạo lớp vỏ đen bên ngoài rồi dầm nhuyễn đu đủ, đắp hỗn hợp này lên vùng cột sống bị đau và cố định bằng khăn mềm.

Chữa bệnh từ xương rồng bằng cách đem xương rồng ba chia thái nhỏ, đâm nát rồi rang với cám gạo cho đến khi nóng, thêm chút giấm trắng vào và đảo đều.

Chữa thoát vị đĩa đệm với 6 cây thuốc quý: lá lốt, tầm gửi, dây đau xương, cỏ xước, chìa vôi và dền gai, mỗi thứ 7g loại đã phơi khô.

Sao vàng hạ thổ rồi sắc lấy nước uống hàng ngày. Bài thuốc này được nhiều người kiểm nghiệm và cho phản hồi rất tốt.

Phương pháp châm cứu bằng kim châm để kích thích và tác động lên các huyệt vị nhằm khơi thông ứ trệ, điều hòa âm dương và giảm đau hiệu quả.

Kéo giãn cột sống: Giải tỏa sự kết dính, giải phóng chèn ép và mở đường cho máu cùng dưỡng chất đi nuôi dưỡng vùng cột sống bị thoát vị.

Chữa thoát vị đĩa đệm bằng ngải cứu

Trong ngải cứu có chứa các thành phần có tác dụng kháng khuẩn, các cinelo, thuyon, dehydro matricaria este giúp giảm đau dây thần kinh một cách nhanh chóng.

Ngải cứu có vị đắng, tính ấm, mùi thơm rất đặc trưng, lá ngải có khoảng 0,2 đến 0,34% tinh dầu làm giảm đau nhức xương khớp.

Ngải cứu kết hợp cùng dấm gạo: 1 bó ngải cứu  và 200ml dấm gạo. Mang rửa thêm dấm vào cho hỗn hợp vào nồi đun nóng rồi lót miếng vải xô chườm vào vùng đĩa đệm bị đau.

Ngải cứu và rượu trắng: 300g ngải cứu và 2 chén rượu. Ngải đem thái nhỏ trộn đều với rượu rồi cho vào nồi xào nóng, dùng khăn mỏng chườm hỗn hợp vào chỗ đau kết hợp xoa bóp chữa tê tay chân rất tốt. Có thể băng cố định thuốc lại vị trí đau trong vòng 15 phút cũng được.

Chữa thoát vị đĩa đệm bằng lá lốt

Lá lốt có tên khoa học là Piper lolot. Cây có chiều cao khiêm tốn chỉ khoảng dưới 50 cm. Mọc thẳng đứng hướng theo ánh sáng.

Lá lốt có tác dụng giảm đau, chống viêm chữa các bệnh đường tiêu hóa, xương khớp đặc biệt là bài thuốc chữa thoát vị đĩa đệm rất tốt.

Đắp xương rồng chữa thoát vị đĩa đệm

Lấy xương rồng đã chuẩn bị đi rửa sạch sẽ, cắt bỏ hết các gai xung quanh xương rồng, cho vào cối đập dập rồi trộn đều với muối hạt

Sau đó ta đem hỗn hợp trên mang đi sao trên chảo nóng sau đó để ngoài cho nguội chút rồi dùng vải sạch bọc lại, rồi đắp trực tiếp lên vùng bị thoát vị. Bạn cần chú ý không nên để quá nóng vì khi đắp lên có thể dễ bị bỏng.

Nếu bạn làm đúng cách thì có thể chỉ sau từ 1 tới 2 tuần thì bạn có thể thấy các cơn đau và triệu chứng bệnh thoát vị đĩa đệm thuyên giảm đáng kể.

Thoát vị đĩa đệm nên ăn gì

Thực phẩm giàu canxi: các loại thực phẩm giàu canxi giúp xương chắc khỏe hơn, từ đó phòng ngừa bệnh loãng xương được hiệu quả.

Nhóm thực phẩm giàu canxi có nhiều trong: cá, cà rốt, súp lơ, các loại rau màu xanh đậm, đậu nành, sữa… Bạn nên tăng cường sử dụng các nguyên liệu này chế biến món ăn trong thực đơn hàng ngày.

Thực phẩm giàu Glucosamine, Chondroitin: Bất cứ người bệnh nào cũng hiểu được tầm quan trọng của hai chất này.

Bởi vậy, hãy bổ sung các món hầm từ xương sườn, sụn bò, sụn bê… để thúc đẩy quá trình tái tạo sụn khớp.

Bổ sung thực phẩm giàu omega 3: Theo các chuyên gia cho biết, thực phẩm giàu omega 3 có công dụng chống viêm, giảm đau cực hiệu quả.

Vì vậy, người bệnh thoát vị đĩa đệm nên bổ sung ngay nhóm thực phẩm này vào bữa ăn hàng ngày như cá hồi, cá ngừ, đậu nành, hạt óc chó, hạt hướng dương, hạnh nhân.

Tăng cường bổ sung các loại vitamin C, E: Chúng ta đều biết rằng, vitamin C giúp giảm đau, chống viêm, chống ngăn ngừa lão hóa vô cùng hiệu quả, do đó đây là nhóm thực phẩm người thoát vị đĩa đệm nên ăn.

Vitamin C có nhiều trong rau xanh và trái cây, cụ thể như cam, quýt, chanh, bưởi, dâu tây, bông cải xanh, ớt chuông.