Bệnh Cảm Cúm Cảm Lạnh Chữa Cách Nào Thì Hiệu Quả Nhất

cảm cúm

Cảm cúm (influenza) là bệnh nhiễm virus cấp tính đường hô hấp, dễ lây lan từ người này qua người khác, và thường tự khỏi trong vòng 3-7 ngày ở người khoẻ mạnh.

cảm cúm có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm với người lớn tuổi, trẻ dưới 6 tháng tuổi, phụ nữ mang thai, bệnh nhân có các bệnh mãn tính (tiểu đường, ung thư, thận, cao huyết áp) hay bệnh nhân có hệ miễn dịch yếu.

Các bệnh nhân có rủi ro biến chứng cao có thể dùng thuốc kháng virus hoặc nhập viện để chữa trị kịp thời.

Tamiflu, Rapivab, Relenza không có khả năng diệt virus cúm, chỉ có khả năng giảm phát tán virus.

Cảm Cúm Là Gì?

Cảm cúm thường do loại influenza virus, họ RNA viruses thuộc gia đình Orthomyxoviridae. Có 4 loại cảm cúm thông thường đặt tên là:

  • A (kèm theo kết hợp kháng nguyên haemagglutinin (H) và neuraminidase trên bề mặt vỏ virus ví dụ nhu A/H1 hay A/H3),
  • B (có haemagglutinin glycoprotein)
  • C, D, trong đó cảm cúm dòng A và B là nguy hiểm đến tính mạng con người.

Trong dòng cảm cúm trên, dòng cảm cúm A là dòng nguy hiểm nhất, kế đó là dòng cảm cúm B. Tại Mỹ, cảm cúm 2019 phần lớn là cảm cúm B (chiếm 69.3%) so với cảm cúm A (chiếm 30.7%)

Năm nay, đến tháng 12/2019, Cục Kiểm Soát Bệnh CDC ước tính đã có 2,100 người chết vì cảm cúm và biến chứng của cảm cúm tại Hoa Kỳ.

Tổ chức y tế thế giới ước lượng 1 tỉ người (cứ 1 trong 8 người trên toàn cầu) mắc bệnh cảm cúm và 500,000 người chết mỗi năm do cảm cúm. Điều này cho thấy chữa trị và phòng ngừa bệnh cảm cúm vẫn là một chủ đề bác sĩ và nhân viên y tế cần phải tập trung hơn.

Tại Việt Nam, bệnh cảm cúm vẫn xảy ra, nhưng nguy hiểm hơn là tình trạng lạm dụng thuốc chữa virus cảm cúm Tamiflu như một thần dược, khiến chữa bệnh cảm cúm thêm tốn kém, thêm stress, và không hiệu quả.

Triệu Chứng Của Bệnh Cảm Cúm

Khi virus cảm cúm vào cơ thể, các phản ứng của hệ miễn dịch gây ra các triệu chứng xuất hiện bất thình lình như khó chịu như sốt, đau mỏi cơ thể, nhức đầu, ho khô, đau cổ, nghẹt mũi. Các triệu chứng khác như ói mửa, buồn nôn, và tiêu chảy cũng có thể có.

Thời gian ủ bệnh, từ lúc nhiễm virus đến lúc bệnh nhân có triệu chứng, của cảm cúm từ 1 đến 4 ngày. Thời gian lây nhiễm từ lúc bệnh nhân trước khi có triệu chứng 1 ngày, sau đó khi có triệu chứng kéo dài thêm 5-7 ngày.

Nói cách khác, bệnh nhân có thể lây cảm cúm cho người khác ngay cả khi bệnh nhân chưa có triệu chứng bệnh cảm cúm gì cả.

Vì Sao Cảm Cúm Nguy Hiểm?

Vì cảm cúm có thể gây ra các biến chứng chết người nếu bệnh nhân có cơ thể không khỏe và không được điều trị đúng lúc. Các biến chứng nguy hiểm của cảm cúm gồm :

  • Thần kinh (viêm màng não,
  • Tim mạch (viêm cơ tim, màng tim),
  • Phổi (viêm phổi, viêm phế quản),
  • Tăng rủi ro khi mang thai (biến chứng thai phụ, tử vong thai nhi..),
  • Lên cơ xương khớp viêm cơ.

Phân Biệt Cảm Cúm Với Các Bệnh Khác

Có nhiều bệnh có thể có triệu chứng giống cúm, ví dụ như cảm thông thường (common cold). Các triệu chứng của bệnh cảm thường nhẹ hơn cảm cúm như chảy mũi, ho, đau cổ và thường không có (hoặc ít) sốt, đau nhức người, hay mỏi mệt, hay nhức đầu.

Điểm quan trọng là cảm thông thường (common cold) thường do nhiều loại virus khác (rhinoviruses là loại thường gây ra cảm thường nhất).

Vì vậy, không có chuyện cảm thông thường sẽ chuyển thành cảm cúm nếu. Tuy nhiên, cả cảm thông thường và cảm cúm đều dễ lây lan nên vẫn có thể khả năng xảy ra cả hai.

Tamiflu Không Phải Là Thần Dược Trị Cảm Cúm

Các dòng thuốc này là kháng virus nhưng không có khả năng diệt virus. Các dòng thuốc này chỉ có khả năng giảm sự phát tán của virus trong cơ thể, giảm triệu chứng, cho cơ thể mau thời gian phục hồi.

Cả 3 loại trên đều làm giảm sự phát triển của virus thông qua ức chế men neurominidase của virus cúm. Đây là men quan trọng giúp các virus tách rời ra sau khi nhân đôi khi vào cơ thể.

Đây là lý do các thuốc trị virus chỉ có hiệu quả trong 48-73 giờ đầu (2-3 ngày) khi bắt đầu có triệu chứng vì đây là thời điểm virus bắt đầu sinh sôi nảy nở.

Hạn chế phát tán của virus ngay từ đầu sẽ giảm thiểu triệu chứng và biến chứng bệnh cúm. Sau 2 hay 3 ngày thì uống các thuốc này không còn hiệu quả nửa, chỉ làm cho mấy con virus thấy vui vui thôi vì tụi nó đã sinh sôi quá nhiều rồi.

Các nghiên cứu gầy đây đặt câu hỏi vì tính hiệu quả của trị cảm cúm của các dòng thuốc này. Đa số cho thấy khi bệnh nhân dùng thuốc trị cảm cúm này trong vòng 2-3 ngày đầu đầu tiên, triệu chứng cảm cúm rút ngắn được gần 1 ngày (17 giờ) so với không uống thuốc .

Nói cách khác, uống thuốc đúng lúc và đúng bệnh thì hết bệnh nhanh hơn 1 ngày, không uống thì kéo thêm 1 ngày.

Thuốc Kháng Sinh Không Trị Cúm

Bệnh nhân cảm cúm có thể tự khỏi hoàn toàn mà không cần uống thuốc trụ sinh vì thuốc trụ sinh chỉ có tác dụng với vi khuẩn (bacteria), không có tác dụng với virus cúm.

Trong một số trường hợp bệnh nhân có rủi ro cao (như hút thuốc kinh niên, ung thư, tiểu đường), hệ miễn dịch yếu và bệnh nhân có các triệu chứng của viêm phổi hay viêm phế quản, BS có thể cho kèm trụ sinh cùng với thuốc trị cúm.

Ai thật sự cần Tamiflu và các loại kháng virus cúm?

Các bệnh nhân cần uống Tamiflu như trẻ nhỏ 6 tháng, người già trên 65 tuổi, người mắc các bệnh mãn tính làm yếu hệ miễn dịch như tiểu đường, ung thư, bệnh tự miễn, nếu có triệu chứng cảm cúm trong 48-72 giờ.

Khi các bệnh nhân trên uống thuốc trong thời điểm này, khả năng phát tán của virus cảm cúm sẽ hạn chế, vì vậy bệnh sẽ mau hết và biến chứng sẽ ít xảy ra.

Tác dụng phụ của Tamiflu và các thuốc kháng virus khác

  • Nôn ói thường gặp nhất
  • Tiêu chảy
  • Nhức đầu
  • Làm tăng tổn thương thận ở những người có bệnh thận
  • Tốn tiền và thêm bệnh lo

Cách Chữa Tốt Nhất Cho Bệnh Cảm Cúm

  • Chích ngừa cảm cúm là cách tốt nhất để chữa cảm cúm (ngăn ngừa xảy ra)
  • Ở nhà, tránh ra nơi công cộng (để giảm bớt lây bệnh)
  • Uống nhiều nước, ăn trái cây, ăn đầy đủ dinh dưỡng
  • Nghỉ ngơi và ngủ đầy đủ

Nếu quý vị là người khoẻ mạnh (không thuộc nhóm rủi ro mắc biến chứng cao nêu trên) thì uống trị sốt như Tylenol, Ibuprofen, Paracetamol, (APAP, NSAID, Antihistamine, Anti-congestant)

Nếu quý vị thuộc nhóm bệnh nhân có nguy cơ rủi ro do bệnh cảm cúm cao, quý vị nên uống Tamiflu trong vòng 48 giờ khi có triệu chứng. Quý vị nên đi gặp BS, hoặc nhập viện nếu có các triệu chứng nặng.

Dr Wynn Tran
Assistant Professor of Medicine tại ĐH Y khoa California Northstate University, Sacramento, California, Hoa Kỳ - Assistant Professor of Pharmacy tại Viện đại học Western University tại Pomona, California. - BS chuyên khoa cơ xương khớp và da liễu tại Trung Tâm Y Khoa Wynn Medical Center, Los Angeles, California, Hoa Kỳ - BS tư vấn tại bệnh viện Methodist Hospital of Southern California, Arcadia, California, Hoa Kỳ - BS tư vấn đài truyền hình phố Bolsa TV, California - Sáng lập và điều hành tổ chức y khoa phi lợi nhuận VietMD - Sáng lập và điều hành Wynn Medical Center và Phòng khám thẩm mỹ Laser Dr. Hera Skin Rejuvenation and Wellness Center