thuoc Paracetamol
Thuốc

Làm Sao Để Sử Dụng Thuốc Paracetamol An Toàn Như Bác Sĩ

Paracetamol là một loại thuốc hạ sốt giảm đau thông thường và khá an toàn đối với đa số người bệnh

Paracetamol hay acetaminophen, APAP tên được chấp nhận tại Hoa Kỳ là một thuốc có tác dụng hạ sốt và giảm đau.

Tuy nhiên không như aspirin nó không hoặc ít có tác dụng chống viêm. Khả năng làm giảm sốt cho trẻ em của thuốc này còn đang được tranh cãi.

Tác Dụng Của Thuốc Paracetamol

Paracetamol là hoạt chất giúp giảm đau và hạ sốt. Paracetamol được sử dụng để điều trị các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, đau khớp, đau lưng, đau răng, cảm sốt.

Thuốc có tác dụng giảm đau ở người bị viêm khớp nhẹ, nhưng không có tác dụng đối với viêm nặng hơn, viêm sưng khớp cơ. Hàm lượng thông thường sử dụng là paracetamol 500mg.

Hướng Dẫn Sử Dụng Thuốc Paracetamol 500mg

Không được sử dụng thuốc Paracetamol 500mg trong việc điều trị giảm đau quá 10 ngày đối với người lớn và 5 ngày đối với trẻ em trừ trường hợp có sự chỉ dẫn của bác sĩ vì có thể tình trạng đau kéo dài là một tình trạng bệnh lý cần được thăm khám và chuẩn đoán.

Tránh trường hợp quá liều không nên cho trẻ em sử dụng quá 5 liều/ ngày trong suốt 24 giờ trừ khi có chỉ định của bác sĩ.

Tuyệt đối không được dùng Paracetamol 500mg để điều trị khi bệnh nhân bị sốt cao trên 39,5 độ C hoặc sốt kéo dài 3 ngày, sốt tái phát. Trường hợp này cần phải đưa đến bác sĩ, không được tự ý điều trị ở nhà dễ dẫn đến nguy hiểm.

Theo hướng dẫn của bác sĩ thì thuốc Paracetamol 500mg khi sử dụng cho trẻ em từ 6-12 tuổi thì nên uống 1 viên/lần. Đối với trẻ em trên 12 tuổi và người lớn thì sử dụng từ 1-2 viên/lần. Khoảng cách giữa các lần uống thuốc là từ 4-6 giờ.

Trẻ em từ 9-10 tuổi: 400 mg; trẻ em 6 – 8 tuổi, 320 mg; trẻ em 4 – 5 tuổi, 240 mg; và trẻ em 2 – 3 tuổi, 160 mg. Khoảng cách uống cách nhau từ 4-6 giờ.

Trẻ em dưới 2 tuổi: 120mg uống cách nhau từ 4-6 giờ. Trẻ em 4-11 tháng ruổi: 80mg và trẻ em 3 tháng tuổi: 40mg. Liều áp dụng cho trẻ em dưới 2 tuổi tùy theo mỗi bệnh nhi và có sự hướng dẫn của bác sĩ.

Liều uống dưới dạng viên nét giải phóng kéo dài 650mg, để giảm đau ở người lớn và trẻ em 12 tuổi trở lên là 1,3g và cách nhau khoảng 8 giờ, không quá 3,9g mỗi ngày. Viên nén paracetamol không được nghiền nát, hòa tan trong chất lỏng hoặc nhai.

Lưu Ý Khi Sử Dụng Thuốc Paracetamol

Paracetamol 500mg tương đối không độc với những liều điều trị, đôi khi có những phản ứng như nổi mày đay, ngứa, phù mạch và những phản ứng kiểu phạn vệ có thể ít xảy ra trong quá trình điều trị.

Khi sử dụng liều kéo dài và nhiều sẽ dẫn đến tình trạng giảm tiểu cầu, bạch cầu và giảm toàn thể huyết cầu trong cơ thể. Trường hợp mất bạch cầu hạt ở người bệnh khi sử dụng paracetamol.

Đối với một số sản phẩm thuốc paracetamol có trên thị trường chứa sulfit có thể dẫn đến tình trạng dị ứng, phản vệ, những cơn hen đe dọa đến tính mạng đối với những trường hợp quá mẫn cảm với thuốc.

Thận trọng khi sử dụng trong trường hợp người bị thiếu máu, hạn chế uống rượu có thể dẫn đến tình trạng tăng độc tính với gan của paracetamol, trong quá trình điều trị nên tránh hoặc hạn chế uống rượu.

Liều Dùng Thuốc paracetamol Đối Với Trẻ Em

Còn đối với trẻ em, đây là đối tượng đặc biệt nên trẻ được cho dùng với liều thường tính theo mg thuốc/kg cân nặng của trẻ.

Tức là đối với paracetamol trẻ được cho dùng với liều mỗi lần 10-15mg paracetamol/kg cân nặng của trẻ.

Tùy cân nặng của trẻ sẽ tính ra liều cho mỗi lần dùng, như trẻ cân nặng 10kg sẽ dùng mỗi lần 100-150mg paracetamol.

Liều paracetamol mỗi lần dùng cho mọi lứa tuổi của trẻ là 10-15mg/kg nhưng số lần dùng tính cho cả ngày là 24 giờ tùy lứa tuổi có khác.

Như trẻ sơ sinh dùng liều 10-15mg/kg cho mỗi lần và cách 6-8 giờ dùng một lần, tức trong ngày dùng 3-4 lần.

Còn trẻ lớn hơn cũng dùng liều như trẻ sơ sinh nhưng nhịp cho thuốc gần hơn, cách 4-6 giờ dùng một lần, tức trong ngày dùng 4-6 lần nhưng kèm theo có lời khuyên không dùng quá năm lần trong vòng 24 giờ.

Đối với các thuốc có độc tính cao (như thuốc trị ung thư), phải tính liều thuốc theo diện tích da của trẻ: mg thuốc/m2 da.

Trong bệnh viện, các nhà chuyên môn dựa vào cân nặng và chiều cao của trẻ và dựa vào công thức hoặc bảng tính sẵn để tính diện tích da của trẻ rồi từ đó tính liều.

Đây là cách tính chính xác nhất nhưng khá phức tạp, và các thầy thuốc phải làm vì sự an toàn và hiệu quả của thuốc đối với trẻ.

Tóm lại, với trẻ con phải luôn thận trọng trong sử dụng thuốc. Sự thận trọng thể hiện ở nhiều mặt nhưng chủ yếu ở hai việc, dùng đúng liều và dùng đúng dạng thuốc dành cho trẻ.

Riêng với paracetamol là thuốc hay dùng hạ sốt cho trẻ nên tính liều theo cân nặng của trẻ và dùng thuốc dạng lỏng.

Tốt nhất không nên lấy thuốc viên nén paracetamol dành cho người lớn và bẻ nhỏ 1/2, 1/3, 1/4… viên để dùng cho trẻ.

Bảo Quản Thuốc Paracetamol Như Thế Nào?

Bạn có thể bảo quản paracetamol ở nhiệt độ phòng, tránh tiếp xúc với nhiệt và độ ẩm. Các thuốc đặt hậu môn có thể được bảo quản ở nhiệt độ phòng hoặc trong tủ lạnh.

Điều Gì Sẽ Xảy Ra Nếu Dùng Quá Liều

Hãy gọi ngay cho Trung tâm cấp cứu 115 hoặc đến trạm Y tế địa phương gần nhất nếu bạn nghĩ rằng mình đã sử dụng thuốc quá liều.

Các dấu hiệu đầu tiên của quá liều paracetamol bao gồm ăn mất ngon, buồn nôn, nôn mửa, đau dạ dày, đổ mồ hôi, nhầm lẫn hoặc yếu. Các triệu chứng sau có thể bao gồm đau vùng thượng vị, nước tiểu sẫm màu, vàng da hoặc mắt trắng.

Tác Dụng Phụ Có Thể Gặp Khi Sử Dụng Thuốc paracetamol

Gọi cấp cứu ngay số điện thoại 115 hoặc đến ngay trạm y tế gần nhất để kiểm tra nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu nào của phản ứng dị ứng với paracetamol: phát ban; khó thở; sưng mặt, môi, lưỡi, hoặc họng.

Ngưng sử dụng thuốc và đến gặp bác sĩ ngay nếu bạn có những tác dụng phụ nghiêm trọng như:

  • Sốt nhẹ kèm buồn nôn, đau dạ dày và ăn mất ngon;
  • Nước tiểu sậm màu, phân có màu đất sét;
  • Bệnh vàng da bao gồm triệu chứng vàng da hoặc vàng lòng trắng mắt.

Đây không phải là danh sách đầy đủ các tác dụng phụ của thuốc paracetamol. Những tác dụng phụ khác có thể xảy ra. Bạn hãy đến gặp bác sĩ để biết thêm thông tin chi tiết.